Hoe cyanotypieën werken

- Zonnige dagen hebben genoeg uv-licht, bewolkte dagen zijn niet geschikt
- Cyanotypiepapier is bedekt met twee ijzerzouten
- Waar zonlicht de coating bereikt, wordt de coating bronsgrijs
- Waar een plant het licht blokkeert, verandert de coating niet
- Spoelen in water wast de onveranderde coating weg, zodat wit overblijft waar de plant lag
- De delen die zonlicht hebben gehad, worden Pruisisch blauw
- De zon tekent het beeld
Cyanotypiepapier voorbereiden
1. De werkplek voorbereiden

- Werk in een schemerige kamer met alleen binnenverlichting, zo donker mogelijk
- Geen directe zon, het beste na zonsondergang
- Draag handschoenen
Cyanotypiepapier voorbereiden
2. De oplossing mengen

- Meng gelijke delen A-vloeistof (ferriammoniumcitraat) en B-vloeistof (kaliumferricyanide)
- Gebruik de gemengde oplossing meteen, die kan niet bewaard worden
- Je hebt 3 tot 4 ml gemengde oplossing nodig voor één A4-papier
- De oplossing is niet giftig, maar houd hem weg van je mond
- Was je handen goed als hij je huid raakt
Cyanotypiepapier voorbereiden
3. Het papier coaten

- Breng de oplossing gelijkmatig aan op aquarelpapier met een kwast
- Gebruik de ruwere kant met textuur, niet de gladde kant
- Maak wat foto's van het proces
Cyanotypiepapier voorbereiden
4. De werkplek schoonmaken

- Vlekken worden langzaam blauw in het licht en zijn van sommige oppervlakken moeilijk te verwijderen
Cyanotypiepapier voorbereiden
5. Drogen in het donker

- Laat het papier volledig drogen, weg van licht, het beste tijdens de nacht
- Een beetje omkrullen is geen probleem
Planten verzamelen en schikken
6. Planten verzamelen

- Gebruik platte bladeren, bloemen en dunne plakjes van kleine harde vruchten
- De print toont de schaduw van elk element, kies dus vormen met een interessante omtrek
- Je kunt planten ook verzamelen en een paar dagen in een boek drogen voor gebruik, vooral die omkrullen
- Maak wat foto's van het proces, zoals de bomen waar je bladeren en bloemen vandaan haalt
Planten verzamelen en schikken
7. Componeren

- Werk binnen, zo schemerig mogelijk, weg van zonlicht
- Leg eerst dik karton neer, dan het gecoate papier met de gecoate kant omhoog
- Schik de planten op de gecoate kant, zie de galerij voor voorbeelden
- Gebruik elk botanisch stukje maar één keer, maak elke print met nieuwe elementen en een nieuw patroon
- Laat wat ruimte tussen de planten, maar geen grote lege vlakken, vul het hele papier
- Gebruik kort, dun plakband om een steel of blad vast te zetten als dat nodig is
- Dek af met een transparante acrylplaat
- Gebruik klemmen om alle lagen samen te drukken, zodat er geen ruimte zit tussen de planten en het gecoate papier, anders wordt de print wazig
- Maak wat foto's van het proces, zoals hoe je de planten schikt
Belichten, spoelen, ontwikkelen, drogen
8. Een teststrook maken

- Het moet een zonnige dag zijn
- Leg een klein stukje gecoat papier 30 minuten in de zon, met niets erop
- Het wordt bronsgrijs, dat betekent dat de reactie compleet is
- Dit is de kleur die je wilt op de onbedekte delen van je prints
Belichten, spoelen, ontwikkelen, drogen
9. Belichten in de zon

- Het moet een zonnige dag zijn
- De tijd hangt af van het licht
- Zonnige dagen hebben genoeg uv-licht, bewolkte dagen zijn niet geschikt
- De onbedekte delen worden bronsgrijs
- Maak wat foto's van het proces, zoals de omgeving waar je de print aan de zon blootstelt
Belichten, spoelen, ontwikkelen, drogen
10. Spoelen

- Draag handschoenen
- Leg de print in water tot het geel weg is en het blauw verschijnt
- Wrijf niet over het papier: het geel spoelt vanzelf uit in een paar minuten, het blauw blijft
- Gebruik opnieuw schoon water als je nog geel ziet
- Maak wat foto's van het proces
Belichten, spoelen, ontwikkelen, drogen
11. Waterstofperoxide sprayen

- Het blauw wordt meteen dieper, zonder duurt dit meerdere dagen
- Waterstofperoxide is niet giftig, maar was je handen goed na contact
Belichten, spoelen, ontwikkelen, drogen
12. Plat drogen

- Laat aan de lucht drogen op een vlakke ondergrond
- Weg van direct zonlicht, volledige duisternis is niet nodig
- Maak wat foto's van het proces, zoals de omgeving waar je de print laat drogen
Labelen en vastleggen
13. Labels printen

- Labels worden op dezelfde manier geprint als de planten, maar het patroon komt van een print op transparant papier in plaats van planten
- Eén A4 geeft je 6 labels om los te knippen
- Maak wat foto's van het proces
Labelen en vastleggen
14. Vastleggen

- Schrijf op elk label de maakster, de plantsoort en de datum. Je kunt het persoonlijker maken, bijvoorbeeld: met een glimlach, met liefde, moeder van drie
- Plak op de achterkant van het label een stukje geplette plant met papiertape
- Schrijf op de achterkant van het label "van dezelfde boom/plant" en teken het Helia-icoon
Labelen en vastleggen
15. Bevestigen

- Plak 2 afgewerkte labels op de achterkant van elke A4-print met papiertape
Nabewerking in Nederland
- Organisatoren en vrijwilligers snijden de definitieve stukken uit de A4, volgens het patroon en de compositie
- Elk stuk krijgt een verpakking met een uniek ID, zodat iedereen kan volgen waar het vandaan komt en naartoe gaat
- Alle informatie en alle verdere activiteiten worden openbaar gedeeld